Το γόνατο είναι η μεγαλύτερη και μία από τις πιο σύνθετες αρθρώσεις του ανθρώπινου σώματος. Όταν ο πόνος, η αστάθεια ή το «κλείδωμα» περιορίζουν την καθημερινότητά σας, η σύγχρονη ορθοπαιδική χειρουργική μπορεί, έπειτα από σωστή διάγνωση, να προσφέρει στοχευμένες θεραπευτικές επιλογές.

Η αρθροσκόπηση γόνατος αποτελεί σήμερα μία από τις συχνότερες ορθοπαιδικές επεμβάσεις και μία ιδιαίτερα αξιόπιστη μέθοδο για την ταυτόχρονη διάγνωση και αντιμετώπιση των παθήσεων της άρθρωσης. Η χρήση συστημάτων απεικόνισης υψηλής ανάλυσης 4K και εξειδικευμένων αρθροσκοπικών εργαλείων επιτρέπει την ακριβή επισκόπηση και αντιμετώπιση των βλαβών μέσω πολύ μικρών τομών. Σε πολλές περιπτώσεις, ο ασθενής επιστρέφει στο σπίτι του λίγες ώρες μετά την επέμβαση, χωρίς να απαιτείται διανυκτέρευση στο νοσοκομείο.

Ο μετεγχειρητικός πόνος και ο χρόνος ανάρρωσης διαφοροποιούνται ανάλογα με την πάθηση, το είδος της επέμβασης και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς.

 

Τι είναι η αρθροσκόπηση γόνατος;

Η αρθροσκόπηση γόνατος είναι μια ελάχιστα επεμβατική χειρουργική τεχνική, κατά την οποία ο ορθοπαιδικός εισάγει μια μικρή κάμερα, το αρθροσκόπιο και τα ειδικά αρθροσκοπικά εργαλεία, μέσω 3-4 πολύ μικρών τομών, μήκους περίπου ενός εκατοστού.

Η εικόνα του εσωτερικού της άρθρωσης μεταφέρεται σε οθόνη με μεγέθυνση και εξαιρετική ανάλυση 4K. Με αυτόν τον τρόπο, ο χειρουργός μπορεί να εντοπίσει τις ανατομικές βλάβες που υπάρχουν στο γόνατο και να τις αντιμετωπίσει με τη βοήθεια ειδικών μικροσκοπικών αρθροσκοπικών εργαλείων.

Η αρθροσκόπηση επιτρέπει την ταυτόχρονη διάγνωση και αντιμετώπιση βλαβών στους μηνίσκους, στον αρθρικό χόνδρο και στους συνδέσμους. Επειδή το αρθροσκόπιο και τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται είναι ιδιαίτερα λεπτά, οι τομές στο δέρμα είναι πολύ μικρές και οι μύες και οι γύρω ιστοί τραυματίζονται ελάχιστα σε σύγκριση με τις ανοικτές χειρουργικές επεμβάσεις.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα λιγότερο πόνο, μικρότερη δυσκαμψία και συνήθως ταχύτερη επιστροφή στις καθημερινές και αγαπημένες σας δραστηριότητες.

                                                               

                                                                    



Οι σύγχρονες εξελίξεις

Η ιατρική τεχνολογία εξελίσσεται διαρκώς, τόσο σε επίπεδο εξοπλισμού και υλικών όσο και σε επίπεδο χειρουργικών τεχνικών. Οι κυριότερες σύγχρονες εξελίξεις που αξιοποιούνται στην αρθροσκόπηση γόνατος περιλαμβάνουν:

 

Απεικόνιση υψηλής ανάλυσης 4K

Ο χειρουργός μπορεί να εξετάσει το εσωτερικό της άρθρωσης σε μεγάλη μεγέθυνση και εξαιρετική ανάλυση. Έτσι, αξιολογεί με ακρίβεια τον αρθρικό χόνδρο, τους μηνίσκους, τους συνδέσμους και τις υπόλοιπες ανατομικές δομές του γόνατος.

 

Μικροσκοπικά αρθροσκοπικά εργαλεία

Μέσω των μικρών τομών εισάγονται εξειδικευμένα εργαλεία, όπως ξέστρα, γλύφανα και εργαλεία σύλληψης και συρραφής. Με τη βοήθειά τους, ο χειρουργός μπορεί να αφαιρέσει τους μη υγιείς ιστούς και να διορθώσει τη βλάβη με την ελάχιστη δυνατή παρέμβαση στους γύρω ιστούς.

 

Σύγχρονα υλικά και χειρουργικές τεχνικές

Η εξέλιξη των υλικών και των τεχνικών επιτρέπει την αρθροσκοπική αντιμετώπιση ενός μεγάλου εύρους παθήσεων, από τις ρήξεις μηνίσκου και τις χόνδρινες βλάβες έως τις συνδεσμοπλαστικές του πρόσθιου και του οπίσθιου χιαστού συνδέσμου.

                                   
 

Ανατομία και Εμβιομηχανική: Τι συμβαίνει μέσα στο γόνατό σας;

Για να κατανοήσετε τη θεραπεία, είναι χρήσιμο να γνωρίζετε τη βασική ανατομία της άρθρωσης. Το γόνατο αποτελείται από το κατώτερο τμήμα του μηριαίου οστού, το ανώτερο τμήμα της κνήμης και την επιγονατίδα.

 

Οστά και Αρθρικός Χόνδρος

Τμήματα του μηριαίου οστού, της κνήμης και της επιγονατίδας καλύπτονται από αρθρικό χόνδρο, ο οποίος βοηθά τα οστά να ολισθαίνουν ομαλά μεταξύ τους κατά την κάμψη και την έκταση του γόνατος.

Τα υπόλοιπα τμήματα της άρθρωσης καλύπτονται από τον αρθρικό υμένα, ο οποίος παράγει αρθρικό υγρό. Το υγρό αυτό λιπαίνει τον χόνδρο και ελαχιστοποιεί τις τριβές στο υγιές γόνατο.

 

 

                                                                

Φυσιολογική ανατομία γόνατος. Στο υγιές γόνατο αυτές οι δομές συνεργάζονται αρμονικά για να εξασφαλίσουν ομαλή και φυσιολογική λειτουργία και κίνηση. Αριστερά: H εικόνα του γόνατος από μπροστά. Δεξιά: H πλαϊνή άποψη από έξω.

 

Μηνίσκοι – Έσω και Έξω

Οι μηνίσκοι είναι δύο ημισεληνοειδείς δομές σε σχήμα μισοφέγγαρου, οι οποίες αποτελούνται κυρίως από κολλαγόνο. Βρίσκονται ανάμεσα στις αρθρικές επιφάνειες του μηριαίου οστού και της κνήμης, βελτιώνοντας την επαφή μεταξύ τους και αυξάνοντας τη σταθερότητα του γόνατος.

Παράλληλα, απορροφούν και μειώνουν τις πιέσεις που ασκούνται στην άρθρωση, προστατεύουν τον αρθρικό χόνδρο και συμβάλλουν στην ομοιόμορφη διάχυση του αρθρικού υγρού.

 

Σύνδεσμοι – Οι σταθεροποιητές του γόνατος

Οι τέσσερις ισχυροί σύνδεσμοι του γόνατος συγκρατούν τα οστά και διατηρούν σταθερή την άρθρωση. Οι δύο πλάγιοι σύνδεσμοι βρίσκονται στις δύο πλευρές του γόνατος, ενώ ο πρόσθιος και ο οπίσθιος χιαστός σύνδεσμος βρίσκονται στο εσωτερικό της άρθρωσης και διασταυρώνονται σχηματίζοντας ένα «Χ».

Φυσιολογικά, όλες αυτές οι δομές συνεργάζονται αρμονικά. Όταν η λειτουργία τους διαταραχθεί εξαιτίας κάποιου τραυματισμού, υπερβολικής χρήσης ή φθοράς που σχετίζεται με την ηλικία, μπορεί να εμφανιστούν πόνος, μυϊκή αδυναμία και περιορισμένη λειτουργικότητα.

Η αρθροσκόπηση μπορεί να αποτελέσει μέρος της θεραπευτικής αντιμετώπισης, εφόσον υπάρχουν οι κατάλληλες ενδείξεις.

                                                                

Φυσιολογική ανατομία του γόνατος. Η αρθροσκόπηση χρησιμοποείται συχνότερα για τη διάγνωση και τη θεραπεία παθήσεων ή τραυματισμών του αρθρικού χόνδρου, των μηνίσκων και των συνδέσμων.

 

 

Ποιες παθήσεις αντιμετωπίζονται αρθροσκοπικά;

Ο ορθοπαιδικός χειρουργός που είναι εξειδικευμένος στις παθήσεις του γόνατος μπορεί να σας προτείνει αρθροσκόπηση, όταν αντιμετωπίζετε μια επώδυνη πάθηση που δεν ανταποκρίνεται στις μη χειρουργικές θεραπείες.

Η συντηρητική αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει ανάπαυση, φυσικοθεραπεία, αντιφλεγμονώδη αγωγή και, κατά περίπτωση, εγχύσεις, με στόχο τη μείωση της φλεγμονής, του οιδήματος, του πόνου και της δυσκαμψίας.

Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι συχνότερες βλάβες που μπορούν να διαγνωστούν και να αντιμετωπιστούν με αρθροσκόπηση. Ο χρόνος αποκατάστασης εξατομικεύεται και εξαρτάται από το είδος και τη βαρύτητα της βλάβης, καθώς και από την επέμβαση που πραγματοποιείται.

Πάθηση / Βλάβη	Αρθροσκοπική Παρέμβαση	Πορεία Αποκατάστασης
Ρήξη Μηνίσκου	Συρραφή του μηνίσκου σε νεότερους ασθενείς, εφόσον ενδείκνυται, ή αφαίρεση του τραυματισμένου τμήματός του	Διαφοροποιείται ανάλογα με το αν πραγματοποιείται συρραφή ή αφαίρεση του τραυματισμένου τμήματος
Ρήξη Πρόσθιου Χιαστού Συνδέσμου	Συνδεσμοπλαστική με χρήση τενόντιου μοσχεύματος από τον ίδιο τον ασθενή	Απαιτεί μεγαλύτερο και εξατομικευμένο πρόγραμμα αποκατάστασης
Χόνδρινες Βλάβες	Εφαρμογή κατάλληλης τεχνικής αποκατάστασης του αρθρικού χόνδρου, ανάλογα με το σημείο και την έκταση της βλάβης	Εξαρτάται από το μέγεθος της βλάβης και την τεχνική που εφαρμόζεται
Εξάρθρημα Επιγονατίδας	Συνδεσμοπλαστική των καθεκτικών συνδέσμων της επιγονατίδας	Καθορίζεται από το είδος της συνδεσμοπλαστικής και την πορεία της φυσικοθεραπείας
Ρήξη Οπίσθιου Χιαστού Συνδέσμου	Συνδεσμοπλαστική με χρήση μοσχεύματος από τον ίδιο τον ασθενή	Απαιτεί εξατομικευμένο και σταδιακό πρόγραμμα αποκατάστασης
Ελεύθερα οστικά ή χόνδρινα τεμάχια	Αφαίρεση των τεμαχίων που προκαλούν κλείδωμα ή μπλοκάρισμα του γόνατος	Η αποκατάσταση εξαρτάται από τη συνολική κατάσταση της άρθρωσης και τις πιθανές συνοδές βλάβες

Η πλήρης ανάρρωση διαφέρει από ασθενή σε ασθενή. Σε μικρότερες βλάβες, η επιστροφή στο γραφείο ή στο σχολείο μπορεί να γίνει μέσα σε λίγες ημέρες. Σε μεγαλύτερες βλάβες ή σε ασθενείς με πιο απαιτητική εργασία, η αποκατάσταση μπορεί να διαρκέσει από μερικές εβδομάδες έως και πέντε ή έξι μήνες στις βαρύτερες περιπτώσεις.

 

Η Διαδικασία: Από τη Διάγνωση στο Χειρουργείο

 

1. Προεγχειρητικός Έλεγχος

Ο προεγχειρητικός έλεγχος πραγματοποιείται συνήθως την ίδια ημέρα με την επέμβαση ή λίγες ημέρες νωρίτερα, ώστε να εντοπιστούν πιθανά προβλήματα υγείας και η αρθροσκόπηση να πραγματοποιηθεί με τη μεγαλύτερη δυνατή ασφάλεια.

Περιλαμβάνει τη λήψη του ιατρικού ιστορικού σας, την καταγραφή των φαρμάκων που λαμβάνετε και των συνυπαρχουσών παθήσεων, γενικές εξετάσεις αίματος, ακτινογραφία θώρακος και ηλεκτροκαρδιογράφημα.

Αν αντιμετωπίζετε κάποιο συγκεκριμένο πρόβλημα υγείας, μπορεί να απαιτηθούν επιπλέον εξετάσεις. Παράλληλα, ενημερώνεστε για τις λεπτομέρειες της επέμβασης και το χρονοδιάγραμμα της αποκατάστασης.

 

2. Αναισθησία

Η αναισθησιολογική και η χειρουργική ομάδα σάς υποδέχονται και σας εξετάζουν πριν από την επέμβαση. Αφού επιβεβαιωθεί ποιο είναι το πάσχον γόνατο, σημειώνεται με μαρκαδόρο.

Οι συχνότερες μορφές αναισθησίας είναι η γενική αναισθησία και, κατά περίπτωση, οι νευρικοί αποκλεισμοί. Στους νευρικούς αποκλεισμούς, ο ασθενής βρίσκεται υπό μέθη και το πάσχον άκρο παραμένει μουδιασμένο.

Η ομάδα των αναισθησιολόγων καθορίζει ποια μορφή αναισθησίας είναι η καταλληλότερη για εσάς.

 

3. Το Χειρουργείο

Ο ασθενής τοποθετείται σε ύπτια θέση και το πάσχον σκέλος αποστειρώνεται και καλύπτεται με αποστειρωμένο ιματισμό και ειδικό αρθροσκοπικό σεντόνι.

Μέσω μιας τομής μικρότερης του ενός εκατοστού εισάγεται η αρθροσκοπική κάμερα. Η συνεχής ροή υγρού μέσα στο γόνατο εξασφαλίζει καθαρή εικόνα και συμβάλλει στον περιορισμό της αιμορραγίας.

Η εικόνα μεταφέρεται από το αρθροσκόπιο σε μεγάλη οθόνη, ώστε ο χειρουργός να εξετάζει τις δομές του γόνατος σε μεγέθυνση και εξαιρετική ανάλυση. Ακολουθεί η επισκόπηση της άρθρωσης και ο εντοπισμός του προβλήματος.

Μέσω επιπλέον μικρών τομών, μήκους περίπου μισού εκατοστού, εισάγονται τα ειδικά αρθροσκοπικά εργαλεία με τα οποία αφαιρούνται οι μη υγιείς ιστοί και διορθώνεται η βλάβη.

Στο τέλος της επέμβασης τοποθετούνται επιθέματα στις τομές του δέρματος και εφαρμόζεται ελαστικός επίδεσμος γύρω από το γόνατο.

 

Πόσο διαρκεί η αρθροσκόπηση γόνατος;

Η διάρκεια της επέμβασης εξαρτάται από το είδος της βλάβης:

• Μπορεί να διαρκέσει λιγότερο από μία ώρα για την αφαίρεση ενός ελεύθερου οστικού ή χόνδρινου τεμαχίου ή για την αντιμετώπιση μιας ρήξης μηνίσκου.

• Μπορεί να διαρκέσει λίγο περισσότερο από μία ώρα για τη συνδεσμοπλαστική του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου.

• Μπορεί να ξεπεράσει τις δύο ώρες σε περιπτώσεις εκτεταμένων βλαβών, όπως οι τραυματισμοί πολλαπλών συνδέσμων.

                                                             

                                                                     

Ο χειρουργός σας εισάγει στο γόνατο το αρθροσκόπιο και ειδικά αρθροσκοπικά εργαλεία διαμέσου μικρών τομών στο δέρμα. Φωτογραφία απο το προσωπικό αρχείο του ιατρού Γρηγορίου Π. Αβραμίδη (2015)

 

Πρωτόκολλο ανάρρωσης και αποκατάστασης

Η πιστή εφαρμογή του προγράμματος αποκατάστασης έχει εξίσου σημαντικό ρόλο με την αρθροσκοπική επέμβαση. Το πρόγραμμα σχεδιάζεται από τον χειρουργό σύμφωνα με την επέμβαση στην οποία υποβληθήκατε και είναι σημαντικό να εφαρμόζεται με την επίβλεψη εξειδικευμένου φυσικοθεραπευτή.

 

Ημέρα 0 – Εξιτήριο

Η παραμονή στο νοσοκομείο μετά την αρθροσκόπηση διαρκεί συνήθως δύο έως τρεις ώρες και στη συνέχεια επιστρέφετε στο σπίτι σας. Εφόσον είστε γενικά υγιείς, δεν χρειάζεται συνήθως να διανυκτερεύσετε στο νοσοκομείο.

Θα λάβετε ακριβείς οδηγίες για τις ασκήσεις που θα ξεκινήσετε μετά την επέμβαση, καθώς και για τη φαρμακευτική αγωγή που θα πρέπει να ακολουθήσετε.

Είναι απαραίτητο να σας μεταφέρει κάποιος στο σπίτι και είναι καλό να παραμείνει μαζί σας κατά το πρώτο βράδυ.

 

Πρώτη εβδομάδα

Κατά τις πρώτες ημέρες, είναι πιθανό να αισθανθείτε ήπιο πόνο και δυσφορία. Σε βαρύτερες βλάβες ή τραυματισμούς μπορεί να απαιτηθεί μεγαλύτερο διάστημα αποθεραπείας.

Η εφαρμογή πάγου βοηθά στην ανακούφιση του πόνου και του οιδήματος, σε συνδυασμό με την ειδική φαρμακευτική αγωγή.

Από την πρώτη ημέρα θα μπορείτε να πραγματοποιείτε απλές κινήσεις και ασκήσεις του γόνατος. Θα χρειάζεται, ωστόσο, να το αναπαύετε για ορισμένα χρονικά διαστήματα, να χρησιμοποιείτε βακτηρίες για τις πρώτες ημέρες και να φορτίζετε σταδιακά το πάσχον σκέλος.

Κατά τις πρώτες ημέρες, πολλοί ασθενείς χρησιμοποιούν ένα μικρό μαξιλάρι κάτω από το γόνατο, καθώς η πλήρης έκτασή του στο κρεβάτι μπορεί να προκαλεί δυσφορία.

 

Εβδομάδες 2–6

Ασκήσεις ενδυνάμωσης και εύρους κίνησης δίνονται από τις πρώτες ημέρες και προσαρμόζονται σταδιακά στην πορεία της αποκατάστασης.

Η θεραπευτική άσκηση συμβάλλει στην επαναφορά της κίνησης και της δύναμης των μυών του γόνατος και ολόκληρου του ποδιού. Παίζει καθοριστικό ρόλο στην ποιότητα της ανάρρωσης και στο τελικό αποτέλεσμα.

 

Επιστροφή στην οδήγηση

Ο χειρουργός θα συζητήσει μαζί σας πότε μπορείτε να οδηγήσετε με ασφάλεια. Η επιστροφή στην οδήγηση εξαρτάται από την πορεία της ανάρρωσης και τη βαρύτητα του τραυματισμού που αποκαταστάθηκε.

Συνήθως, οι ασθενείς μπορούν να επιστρέψουν στην οδήγηση 1-6 εβδομάδες μετά την αρθροσκόπηση.

 

Πλεονεκτήματα και μακροπρόθεσμα αποτελέσματα

Η αρθροσκόπηση γόνατος προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα όταν πραγματοποιείται για την κατάλληλη ένδειξη.

 

Ελάχιστος τραυματισμός των ιστών

Σε σύγκριση με τις ανοικτές χειρουργικές επεμβάσεις, πραγματοποιούνται πολύ μικρές τομές και τραυματίζονται ελάχιστα οι μύες και οι γύρω ιστοί. Αυτό συμβάλλει σε λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο, μικρότερη δυσκαμψία και ταχύτερη ανάρρωση.

Άριστο αισθητικό αποτέλεσμα

Οι μικρές αρθροσκοπικές τομές προσφέρουν άριστο αισθητικό αποτέλεσμα και αφήνουν ιδιαίτερα διακριτικά σημάδια.

Χαμηλό ποσοστό επιπλοκών

Η συντριπτική πλειονότητα των ασθενών που υποβάλλονται σε αρθροσκόπηση γόνατος δεν παρουσιάζει επιπλοκές. Όπως σε κάθε χειρουργική επέμβαση, υπάρχουν ορισμένοι κίνδυνοι, οι οποίοι είναι ελάχιστοι και αντιμετωπίσιμοι.

Σύντομη νοσηλεία

Η συνολική διαδικασία νοσηλείας διαρκεί συνήθως έξι έως οκτώ ώρες, ενώ η παραμονή μετά την επέμβαση είναι περίπου δύο έως τρεις ώρες. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν απαιτείται διανυκτέρευση.

Επιστροφή στη λειτουργικότητα

Οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν σε πλήρη δραστηριότητα χωρίς περιορισμούς μετά την αρθροσκόπηση. Η πλήρης ανάρρωση, ωστόσο, εξαρτάται από το είδος της βλάβης που είχε το γόνατό σας και από την επέμβαση που πραγματοποιήθηκε.

Ακόμα και στις πιο δύσκολες περιπτώσεις, τα αποτελέσματα μπορούν να είναι εξαιρετικά, όταν ακολουθείτε πιστά τις οδηγίες του χειρουργού και το εξατομικευμένο πρόγραμμα αποκατάστασης.

Η αρθροσκόπηση γόνατος μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα για τη μείωση των συμπτωμάτων και την επιστροφή στην κίνηση, στην εργασία και στις δραστηριότητες που αγαπάτε.

 

FAQ

Q: Ποιο είναι το κόστος για μια αρθροσκόπηση γόνατος;
A: Το κόστος εξαρτάται από το είδος της επέμβασης, τα υλικά και την κλινική. Η ασφαλιστική κάλυψη εξετάζεται ανά περίπτωση και προηγείται αναλυτική ενημέρωση.
 

Q: Θα χρειαστεί να μείνω στο νοσοκομείο το βράδυ;
A: Συνήθως δεν απαιτείται διανυκτέρευση. Εφόσον η μετεγχειρητική πορεία είναι ομαλή, επιστρέφετε στο σπίτι λίγες ώρες μετά την αρθροσκόπηση.
 

Q: Πότε μπορώ να οδηγήσω ξανά;
A: Η οδήγηση είναι συνήθως δυνατή 1-6 εβδομάδες μετά, ανάλογα με την επέμβαση και την πορεία της ανάρρωσής σας.
 

Q: Είναι επώδυνη η διαδικασία της ανάρρωσης;
A: Ο πόνος είναι συνήθως περιορισμένος και αντιμετωπίζεται με την κατάλληλη αγωγή και την εφαρμογή πάγου. Η έντασή του διαφέρει ανάλογα με την επέμβαση και τον ασθενή.

 

Παρακολουθήστε το σχετικό βίντεο που δείχνει πως είναι μια ρήξη μηνίσκου μέσα από την κάμερα του αρθροσκοπίου:

Παρακολουθήστε το σχετικο βίντεο με το τελικό αποτέλεσμα μετά από τη συρραφή του μηνίσκου και τη σταθερότητά του κατά τις κινήσεις του γόνατος:

 

                                                    

 

 

Παρακολουθήστε το σχετικό βίντεο με καθήλωση της ρίζας του έσω μηνίσκου με οστικό τούνελ:

Παρακολουθήστε το σχετικό βίντεο με αρθροσκοπική μερική εκτομή του έσω μηνίσκου: 

 

Παρακολουθήστε σχετικό βίντεο με διαμόρφωση δισκοειδούς έξω μηνίκου λόγω ρήξης και συρραφή του οπισθίου κέρατος του έξω μηνίσκου: 

 

Παρακολουθήστε το σχετικό βίντεο με αρθροσκοπική συνδεσμοπλαστική του προσθίου χιαστού συνδέσμου : 

 

Παρακολουθήστε το σχετικό βίντεο με αρθροσκοπική συνδεσμοπλαστική προσθίου χιαστού με την τεχνική "all inside":